Geschreven door
Marketing en communicatiemedewerker
Leestijd:
Datum:
Al in 1977 verscheen de eerste Binas, als opvolger van het Tabellenboekje, dat sinds 1969 werd gebruikt als naslagwerk voor natuur- en scheikunde.
Destijds mocht je de Binas nog niet gebruiken bij je examen. Tegenwoordig mag dat wel en daar kun je veel voordeel uit halen. Lees daarom in deze blog wat je met de Binas kan doen en hoe je hem effectief gebruikt.
Wat vind je in een Binas?
De Binas is dus een informatieboek dat je mag gebruiken in het voortgezet onderwijs bij de natuurwetenschappelijke vakken. Het grootste deel van de Binas is gevuld met informatie over natuurkunde, scheikunde en biologie. Maar ook wiskunde heeft er zijn plaats.
In het kort vind je in de Binas deze informatie:
- Algemeen: in dit deel staan handige tabellen met eenheden en grootheden. Ook veiligheid en milieu komen aan de orde.
- Biologie: hierin vind je onder meer informatie over organen, orgaanstelsels, stofwisseling, DNA en RNA, weefsels, cellen en organische verbindingen.
- Natuurkunde: de natuurkundige formules staan in dit deel benoemd, evenals informatie over natuurkundige constanten en isotopen. Ook vind je een overzicht van de fysische gegevens van verschillende stoffen. Onderwerpen als licht, geluid, sterrenkunde en biofysica komen ook aan bod.
- Scheikunde: veel mensen die aan een Binas denken, associëren het boekje met het periodiek systeem der elementen, dat er uiteraard in te vinden is. Maar ook informatie over chemicaliën, materialen, elementen en reacties komt aan bod. Daarnaast vind je onder meer tabellen met o.a. kook- en smeltpunten en oplosbaarheid.
- Wiskunde: dit hoofdstuk geeft vele wiskundige formules; o.a. over de berekening van lengte, oppervlakte en inhoud. Daarnaast lees je er bijvoorbeeld over de eigenschappen van functies, logaritmen en machten.
De voordelen van een Binas
De Binas is een betrouwbare bron van informatie voor de exacte vakken. Dat betekent dat je altijd een snelle check kunt doen op formules en andere info.
Je mag een Binas niet alleen in de les gebruiken, maar ook bij toetsen, werkstukken en zelf bij je examens. Daardoor heb je in feite een voorsprong, want het betekent dat je altijd een soort spiekbriefje bij de hand hebt.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je de formules niet meer uit je hoofd hoeft te kennen. Maar de extra check levert je wellicht belangrijke extra punten op. Het is daarvoor wel belangrijk dat je weet hoe je de Binas slim gebruikt. Hieronder geven we je wat tips.
Welke editie van de Binas heb je nodig?
De nieuwste versie is de 7e editie van Binas havo/vwo. Uitgever Noordhoff bracht deze editie eind 2022 uit, omdat de examenprogramma’s voor biologie, natuurkunde en scheikunde veranderden. Bij de centrale examens is de 7e editie toegestaan sinds 2025 voor havo en sinds 2026 voor vwo.
Wat is er veranderd? De waarden van de natuurconstanten in tabel 7 zijn bijgewerkt, na de nieuwe definities van de SI-eenheden. De verschillen zitten meestal in het zesde of zevende significante cijfer. Het formuleoverzicht in tabel 35 sluit nu aan op de nieuwe syllabus. De kleuren en de nummers van de meest gebruikte tabellen bleven gelijk.
Mag je een oudere Binas gebruiken bij het CCVX-voortentamen?
Ja. De CCVX eist een Binas van de 5e druk of later. Heb je de 6e editie nog? Dan mag die mee. Koop je een nieuw exemplaar? Kies dan de 7e editie, want die sluit aan op de leerstof van nu. Bij biologie mag je in plaats van Binas ook Biodata gebruiken.
De CCVX noemt een Binas-boek. Een e-book op je telefoon of tablet gebruik je dus niet, want een telefoon mag niet mee naar het tentamen.
Hoe controleer je of jouw Binas compleet is?
In een deel van de 7e editie ontbreken de scheikundetabellen 39 tot en met 54. Dat gaat om exemplaren met bijdruknummer 3/24. Dat nummer staat boven de copyrighttekst voorin het boek. Blader daarom vooraf door het scheikundedeel. Noordhoff biedt de ontbrekende tabellen als pdf aan.
Noordhoff houdt ook een lijst bij met fouten in de 7e editie, die in juli 2026 nog werd bijgewerkt. Lees die lijst gerust, maar schrijf de verbeteringen niet in je boek. Bij de CCVX mag er geen enkele aantekening in je Binas staan.
Mag je een tweedehands Binas meenemen?
Dat mag, zolang het boek schoon is. Controleer elke bladzijde op aantekeningen, onderstrepingen en markeringen. Haal ook plakkers en insteekblaadjes weg. De surveillanten controleren dit tijdens het tentamen. Vinden zij iets? Dan nemen zij het boek in voor de rest van het tentamen. Je loopt ook het risico dat de CCVX je uitsluit van verdere deelname. Wat je verder mag meenemen, lees je in ons overzicht van de hulpmiddelen bij het CCVX-voortentamen.
Zo vind je snel de juiste tabel in je Binas
Het belangrijkste bij gebruik van de Binas is dat je de weg kent in het boek. Gebruik bij voorkeur de meest recente editie, want een eerdere editie kan verouderde gegevens bevatten. Als je geen idee hebt waar je de benodigde informatie kunt vinden, kost het opzoekwerk je alleen maar extra tijd. Bovendien levert het je dan vaak te weinig op. Daarom is het zo belangrijk dat je begrijpt hoe een Binas in elkaar zit.
Allereerst is de informatie over verschillende vakken op kleur gesorteerd:
- Roze is algemeen (tabel 1 t/m 6, 96 t/m 100)
- Blauw is natuurkunde (tabel 7 t/m 35)
- Bruin is wiskunde (tabel 36)
- Rood is scheikunde (tabel 37 t/m 67E)
- Groen is biologie (tabel 67F t/m 95)
Als je gebruik maakt van deze kleurencodes, scheelt je dat al een hoop opzoektijd.
De Binas beschikt tevens over een index, waarin je dingen op kunt zoeken. Het gebruiken van de index gaat een stuk sneller dan bladeren door de inhoudsopgave. De index is namelijk op alfabetische volgorde waardoor je veel sneller jouw onderwerp kan vinden. Er zijn geen paginanummers dus krijg je een tabelnummer om naartoe te bladeren.
Lees hier hoe je je Binas gebruikt bij scheikunde.
Let op:
de Binas levert geen pasklare antwoorden. Formules moet je altijd nog op de juiste manier gebruiken. Hoe je dat doet, leer je alleen als je er vaak mee werkt. Onze cursus natuurkunde, wiskunde A cursus, cursus biologie, of cursus scheikunde kan daarbij helpen.
Gebruik je de Binas ook bij wiskunde A en B?
Op school misschien wel, bij het CCVX-voortentamen niet. Bij wiskunde A en B is een Binas niet toegestaan. Een eigen formulekaart en een tabellenboek mogen ook niet mee. Je krijgt bij het tentamen een formulelijst van de CCVX. Welke formules daarop staan, zie je bij de leerstof op ccvx.nl.
Tabel 36 met wiskundeformules helpt je dus alleen tijdens het leren. Oefen voor het tentamen met de formulelijst van de CCVX. Let ook op je rekenmachine: bij wiskunde mag die geen integralen berekenen.
Examen doen met Binas: hoe bereid je je voor?
Dat je tijdens je examen gebruik mag maken van je Binas, is natuurlijk goed nieuws. Ga er echter niet van uit dat je alle antwoorden erin vindt. Bovendien mag er niets in je Binas geschreven staan. Bij het CCVX-voortentamen gebruik je de 5e druk of later. Ook insteekblaadjes of post-its zijn verboden en kunnen worden gezien als fraude.
Kom dus altijd met een blanco editie naar je examen. Maar voor het zover is, kun je je natuurlijk voorbereiden. Deze 2 tips helpen je daarbij:
- Neem ruim voor je examen de tabellen voor het betreffende vak goed door, zodat je weet welke informatie je tot je beschikking hebt.
- Train jezelf in het vinden van de bruikbare Binastabellen. Dat doe je het makkelijkst met behulp van oefenopgaven.
Hoe oefen je met de Binas voor het tentamen?
Begin met de echte tentamenopgaven. De CCVX zet voorbeeldtentamens met antwoorden online. Kijk bij elke opgave welke tabel je nodig hebt en noteer het tabelnummer op een apart blaadje. Zo leer je de weg in je Binas.
Let op het woord ‘bepalen’ in een opgave. Volgens de CCVX kan je dan een tabellenboek nodig hebben, bijvoorbeeld voor een dichtheid of een constante. Daar haal je punten met de Binas.
Wanneer zijn de eerstvolgende tentamens?
Het voortentamen natuurkunde is op 24 november 2026, scheikunde op 26 november 2026 en biologie op 3 december 2026. Alle drie zijn in Utrecht, van 13.30 tot 16.30 uur. Meld je uiterlijk 10 dagen voor het tentamen aan.
WisMon bereidt sinds 2006 cursisten voor op het CCVX-voortentamen. Een ervaren docent staat voor de klas, in Utrecht of online. In de lessen oefen je met oude tentamens en zoek je de tabellen op die je straks nodig hebt. Lees meer over de voorbereiding op het CCVX-voortentamen natuurkunde of het CCVX-voortentamen scheikunde.
Maak gebruik van je Binas!
Een Binas is goud waard, mits je hem gemakkelijk kunt gebruiken. Oefen vooraf en weet wat je kunt verwachten als je met je Binas werkt. Zolang je dat doet en daarnaast de stof beheerst, zit het met die examens voor de exacte vakken wel goed!
De regels voor hulpmiddelen en de gegevens over de edities in dit artikel komen van de website van de CCVX en van uitgever Noordhoff (oktober 2026). Het cursusteam van WisMon denkt graag met je mee over hoe je de Binas inzet bij jouw vak en jouw tentamen.
Veelgestelde vragen
De 5e druk of later. Bij biologie mag je ook Biodata gebruiken.
Nee. Bij wiskunde A en B krijg je een formulelijst bij het tentamen.
Nee. Er mag geen enkele aantekening in je Binas staan.
Nee. De CCVX noemt een Binas-boek, en een telefoon mag niet mee.
Mis jij nog een bètavak?
Heb jij een bètavak nodig om toegelaten te worden tot een hbo-opleiding of de universiteit? Onze cursussen wiskunde a, wiskunde b, natuurkunde, scheikunde of biologie behandelen de gehele bovenbouwstof. We bereiden je optimaal voor op het halen van een deelcertificaat of het CCVX-voortentamen. Zo kun je alsnog worden toegelaten tot jouw studie naar keuze!
