Geschreven door
Marketing en communicatiemedewerker
Leestijd:
Datum:
Het niveau van je certificaat bepaalt of je opleiding je toelaat. Daarom is dit de vraag die je stelt voordat je een cursus boekt, en niet erna.
Dit artikel zet de twee niveaus naast elkaar: per blok, per denkwijze en per examenvorm.
Welk niveau vraagt jouw opleiding?
De hoofdlijn is duidelijk. Een universitaire bachelor vraagt vwo-niveau, een hbo-bachelor vraagt havo-niveau.
Mis je natuurkunde voor een universitaire studie als geneeskunde, tandheelkunde, aardwetenschappen of natuur- en sterrenkunde, dan heb je dus het vwo-certificaat nodig.
Ga je naar een technische hbo-opleiding, dan volstaat havo-niveau bijna altijd. Denk aan werktuigbouwkunde, electrical engineering, maritiem officier en de vliegopleidingen.
Waar controleer je dat?
Op de site van je eigen opleiding. Instellingen stellen hun nadere vooropleidingseisen zelf vast, en de formulering verschilt per studie.
Staat er iets onduidelijk, mail dan de studieadviseur. Vraag daarbij ook naar het niveau van het deelcertificaat, want dat staat niet altijd op de website.
Ga je richting geneeskunde of tandheelkunde, dan staan de toelatingseisen voor geneeskunde apart op een rij, inclusief de vakken die je daarnaast nodig hebt.
Wat is het verschil per onderwerp?
Het antwoord zit in de inhoud per blok. Beide niveaus behandelen de bovenbouwstof, maar het vwo deelt die stof anders in en voegt onderwerpen toe.
Natuurkunde havo bestaat uit zes blokken: mechanica, optica, elektromagnetisme, golven en straling, warmteleer, en examenvoorbereiding.
Natuurkunde vwo bestaat uit vijf blokken: mechanica en energie, radioactiviteit en golven, elektriciteit en elektromagnetisme, materialen en quantumwereld, en examenvoorbereiding.
Wat komt er op het vwo bij?
Drie onderwerpen komen erbij.
Ten eerste quantumfysica. Je werkt met het foton, met energieniveaus en met het gedrag van licht als deeltje en als golf. Dat onderwerp bestaat op de havo niet.
Ten tweede het veldbegrip. Naast schakelingen en magnetisme reken je op het vwo met het elektrisch veld, het magnetisch veld, de flux en de lorentzkracht.
Ten derde cirkelbanen en gravitatie. Op de havo blijft het bij de middelpuntzoekende kracht, op het vwo komt de gravitatiewet erbij, met sterspectra en afstandsbepaling in het heelal.
De volledige inhoud per blok staat in ons overzicht van welke onderwerpen bij natuurkunde vwo horen.
Wat behandelen beide niveaus?
De mechanica zit in beide programma’s. De drie wetten van Newton, arbeid, energie, vermogen en rendement komen op havo en vwo terug.
Datzelfde geldt voor serieschakelingen en parallelschakelingen, voor trillingen en golven, voor radioactiviteit en halveringstijd, en voor soortelijke warmte.
De optica krijgt op de havo een eigen blok met lenzen en het oog. Op het vwo zit optica in blok 2, als afsluiting van golven.
Hoe groot is het verschil in denkwijze?
Het verschil is groter dan de blokindeling laat zien. Dat verschil zit in de opgaven, niet in de onderwerpenlijst.
Op de havo kom je een eind met het leren en reproduceren van de stof. Opgaven leiden je met kleinere stappen naar het eindantwoord.
Op het vwo bedenk je de tussenstappen zelf. Een opgave geeft je een situatie en een vraag, en jij kiest welke formules en welke gegevens je gebruikt.
Wat betekent dat voor een doorstromer?
Reken niet op een korte herhaling als je van havo naar vwo gaat. Je bouwt door op een basis die je al hebt, en je voegt stof toe.
Controleer daarbij ook je rekenbasis, want het vwo vraagt meer van je wiskunde. Wat dat precies is, staat in welke wiskunde je nodig hebt voor natuurkunde.
Bij WisMon zitten havo en vwo daarom in aparte groepen. Het startpunt verschilt en het eindpunt verschilt. In een gemengde groep gaat het tempo voor de een te snel en voor de ander te langzaam.
Per niveau neemt WisMon de volledige stof door. Je slaat dus niets over, op welk niveau je ook instapt.
Let op het niveau van je examen
Je cursusniveau en je examenniveau horen bij elkaar. Volg je de vwo-cursus, dan leg je ook een examen op vwo-niveau af.
Bij het staatsexamen kies je zelf havo of vwo, en DUO neemt beide af. Bij de CCVX zit daar een aandachtspunt.
Alle reguliere voortentamens van de CCVX zijn op vwo-niveau, omdat de CCVX de toetsing namens de universiteiten verzorgt. Daardoor erkennen ook de hbo’s die testimonia.
Bestaat er een CCVX-voortentamen natuurkunde havo?
Ja. De CCVX neemt natuurkunde op havo-niveau af op dezelfde datum als de vwo-variant, met een eigen leerstoflijst gebaseerd op het havo eindexamen.
De CCVX schrijft er zelf wel een voorbehoud bij. De erkenning van een tentamen op havo-niveau is nog niet formeel geregeld, omdat veel hbo-opleidingen zelf een toelatingstoets afnemen.
Ga daarom eerst bij je hbo-opleiding na of zij de uitslag erkennen, of dat zij liever hun eigen toets gebruiken. Meer over die afweging staat in ons artikel over het niveau van je CCVX-voortentamen.
Zo kies je de juiste cursus
Vraagt je opleiding havo-niveau, dan is de cursus natuurkunde havo de passende keuze. Je laat daarmee quantumfysica, de velden en de gravitatiewet buiten je programma.
Vraagt je opleiding vwo-niveau, dan kies je het vwo programma natuurkunde. Reken dan op alle vijf blokken.
Weet je het niveau en twijfel je nog over de vorm, dan kies je daarna pas je examen. Je cursusniveau ligt dan al vast, dus die keuze staat los van je inschrijving.
Beide varianten staan met hun startdata naast elkaar op de pagina over een natuurkunde vwo certificaat en de havoroute.
Het cursusteam van WisMon denkt graag met je mee bij het bepalen van het niveau dat jouw opleiding vraagt.
Veelgestelde vragen
Het vwo voegt quantumfysica toe, plus het veldbegrip met flux en lorentzkracht, en cirkelbanen met de gravitatiewet. Daarnaast bedenk je op het vwo de tussenstappen in een opgave zelf.
Meestal niet. Voor een hbo-bachelor volstaat havo-niveau, tenzij je opleiding uitdrukkelijk anders vraagt.
Nee. Quantumfysica hoort bij het vwo-programma, in blok 4.
Zes: mechanica, optica, elektromagnetisme, golven en straling, warmteleer, en examenvoorbereiding.
Ja, op dezelfde datum als de vwo-variant. De CCVX meldt daarbij dat de erkenning van een havo-tentamen nog niet formeel geregeld is, dus controleer dat bij je opleiding.
Dat hangt af van je opleiding, niet van je diploma. Vraagt je studie vwo-niveau, dan volg je de vwo-cursus, ook met een havodiploma.
Over de auteur
Nicole werkte 7,5 jaar als coördinator bij het cursusteam bij WisMon en werkt nu aan de communicatie rondom het cursusonderwijs.
Zij sprak dagelijks cursisten, ouders en decanen over de route naar een testimonium of een deelcertificaat, en schrijft vanuit die praktijk.
