De logaritme van een getal is de macht van een getal waartoe een ander getal verkregen wordt. Een voorbeeld is log2⁡(8)\log_2{(8)}. Hiermee wordt bedoeld tot welke macht/exponent je het grondtal 2 moet verheffen om 8 te krijgen. Logaritmes worden toegepast om exponentiële functies op te lossen. Benieuwd naar andere functies? Lees dan deze blog.

Logaritmische functies

Net zoals worteltrekken het omgekeerde is van machtsverheffen, zo is een logaritmische functie het omgekeerde van een exponentiële functie. Voor het oplossen van een exponentiële functie gebruik je dus een logaritme en vice versa. Hier volgt een stappenplan voor het oplossen van een exponentiële functie:

Stap 1: Schrijf de vergelijking om naar de vorm gx=yg^x=y. Hier noemen we g het grondtal van de logaritme. Als er geen grondtal gegeven is dan is het grondtal altijd 10, dus log⁡(x)=log10⁡(x) \log{(x)}=\log_{10}{(x)}.

Stap 2: Als gx=yg^x=y dan x=logg⁡(y)x=\log_g{(y)}.

Stap 3: Als je mag afronden, reken je het logaritme uit op je GR.

Voorbeeld: los op voor x:2⋅6x−4=3x: {2\cdot6}^x-4=3

Stap 1:

2⋅6x=72 \cdot 6^x = 7
6x=3126^x = 3 \frac{1}{2}

Stap 2:

x=log6⁡(312)x = \log_6{(3\frac{1}{2})}

Stap 3:

log6⁡(312)≈0.699.\log_6{(3\frac{1}{2})}\approx0.699.

Logaritmen zonder rekenmachine

Wanneer je een logaritmische functie moet oplossen, zal je de functie in sommige gevallen eerst moeten omschrijven naar logg⁡(x)=a \log_g{(x)}=a.

Het stappenplan is als volgt:

Stap 1: Schrijf om naar een vorm met één logaritme of twee logaritmen met hetzelfde grondtal.

Stap 2: Los op voor x.

Maak hierbij gebruik van de volgende rekenregels van logaritmen:

  1. logg⁡(a)+logg⁡(b)=logg⁡(a⋅b)\log_g{(a)}+\log_g{(b)}=\log_g{(a\cdot b)}
  2. logg⁡(a)−logg⁡(b)=logg⁡(ab)\log_g{(a)}-\log_g{(b)}=\log_g{(\frac{a}{b})}
  3. logg⁡(bp)=p⋅logg⁡(b)\log_g{(b^p)}=p\cdot\log_g{(b)}
  4. logg⁡(b)=log⁡(b)log⁡(g)\log_g{(b)}=\frac{\log{(b)}}{\log{(g)}}

Voorbeeld: Los op voor x: log3⁡(x+2)=2−log3⁡(x−4)\log_3{(x+2)}=2-\log_3{(x-4)}

Stap 1: Schrijf om naar logg⁡(x)=a:\log_g{(x)}=a:

log3⁡(x+2)+log3⁡(x−4)=1\log_3{(x+2)}+\log_3{(x-4)}=1

log3⁡(x+2)(x−4)=1\log_3{(x+2)(x-4)}=1  (rekenregel 1)

log3⁡(x2−2x−8)=1\log_3{(x^2-2x-8)}=1

Stap 2: Los op.

x2−2x−8=31x^2-2x-8=3^1
x2−2x−11=0x^2-2x-11=0
x=2±482x=\dfrac{2\pm\sqrt{48}}{2}
x=2−422∨x=2+422x=\dfrac{2-4\sqrt{2}}{2} \vee x=\dfrac{2+4\sqrt{2}}{2}
x=1−22∨x=1+22x=1-2\sqrt{2} \vee x=1+2\sqrt{2}

Tip

Je kunt een opgave over een logaritme herkennen aan de ‘log’ of aan het oplossen van een exponentiële functie.

De logaritme van een negatief getal heeft geen uitkomst.

Voorbeeldopgaven

Basis

Los algebraïsch op: 5⋅32x=205\cdot3^{2x}=20

Uitwerking

32x=43^{2x} = 4
2x=log3⁡(4)2x = \log_3{(4)}
x=12log3⁡(4)x = \frac{1}{2} \log_3{(4)}

Gevorderd

De functie y=4⋅22x+3y=4\cdot2^{2x+3} kun je ook schrijven als log2⁡(y)=ax+b\log_2{(y)}=ax+b. Geef a en b.

Uitwerking

We nemen eerst aan beide kanten het logaritme met grondtal 2.

log2⁡(y)=log2⁡(4⋅22x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4\cdot2^{2x+3})}
log2⁡(y)=log2⁡(4)+log2⁡(22x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+\log_2{(2^{2x+3})}
log2⁡(y)=log2⁡(4)+(2x+3)⋅log2⁡2\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+(2x+3)\cdot\log_2{2}
log2⁡(y)=2+(2x+3)⋅1\log_2{(y)}=2+(2x+3)\cdot1
log2⁡(y)=2x+5\log_2{(y)}=2x+5

Dus a = 2 en b = 5.

Mis jij nog een bètavak?

Heb jij een bètavak nodig om toegelaten te worden tot een hbo-opleiding of de universiteit? Onze cursussen wiskunde a, wiskunde b, natuurkunde, scheikunde of biologie behandelen de gehele bovenbouwstof. We bereiden je optimaal voor op het halen van een deelcertificaat of het CCVX-voortentamen. Zo kun je alsnog worden toegelaten tot jouw studie naar keuze!

Blijf op de hoogte van beter bètaonderwijs

WisMon werkt elke dag aan duurzame onderwijsverbetering, met cursussen, advies en implementatie. In onze artikelen laten we zien wat dat in de praktijk betekent.

  • Rekenmachine cursus WisMon
    Bericht Blog

    Welke boeken heb je nodig voor wiskunde B vwo?

  • Wiskunde B cursist WisMon
    Bericht Blog

    Wiskunde B havo of vwo: welk niveau heb je nodig?

  • Cursuscoördinator en student bij kast met cursusboeken
    Bericht Blog

    Wiskunde B leren met zelfstudie of met een cursus?

  • Cursist lokaal WisMon
    Bericht Blog

    Wat kost het om wiskunde B vwo te halen?

  • Wiskunde cursist
    Bericht Blog

    Zomercursus, jaarcursus of avondcursus: welke vorm pastbij jou?

  • Cursuscoördinator en student bij kast met cursusboeken
    Bericht Blog

    Ben je klaar voor wiskunde B vwo? Check je voorkennis

  • Cursisten lokaal WisMon
    Bericht Blog

    Groeifactor en exponentiële groei berekenen

  • Afbeelding van een tablet en een blauwe rekenmachine
    Bericht Blog

    De normale verdeling uitgelegd

  • Rekenmachine cursus WisMon
    Bericht Blog

    Wiskunde B vwo: welke onderwerpen moet je beheersen

  • Wiskunde A cursist WisMon
    Bericht Blog

    Wiskunde A leren: zelfstudie of cursus?