De logaritme van een getal is de macht van een getal waartoe een ander getal verkregen wordt. Een voorbeeld is log2(8)\log_2{(8)}. Hiermee wordt bedoeld tot welke macht/exponent je het grondtal 2 moet verheffen om 8 te krijgen. Logaritmes worden toegepast om exponentiële functies op te lossen. Benieuwd naar andere functies? Lees dan deze blog.

Logaritmische functies

Net zoals worteltrekken het omgekeerde is van machtsverheffen, zo is een logaritmische functie het omgekeerde van een exponentiële functie. Voor het oplossen van een exponentiële functie gebruik je dus een logaritme en vice versa. Hier volgt een stappenplan voor het oplossen van een exponentiële functie:

Stap 1: Schrijf de vergelijking om naar de vorm gx=yg^x=y. Hier noemen we g het grondtal van de logaritme. Als er geen grondtal gegeven is dan is het grondtal altijd 10, dus log(x)=log10(x) \log{(x)}=\log_{10}{(x)}.

Stap 2: Als gx=yg^x=y dan x=logg(y)x=\log_g{(y)}.

Stap 3: Als je mag afronden, reken je het logaritme uit op je GR.

Voorbeeld: los op voor x:26x4=3x: {2\cdot6}^x-4=3

Stap 1:

26x=72 \cdot 6^x = 7
6x=3126^x = 3 \frac{1}{2}

Stap 2:

x=log6(312)x = \log_6{(3\frac{1}{2})}

Stap 3:

log6(312)0.699.\log_6{(3\frac{1}{2})}\approx0.699.

Logaritmen zonder rekenmachine

Wanneer je een logaritmische functie moet oplossen, zal je de functie in sommige gevallen eerst moeten omschrijven naar logg(x)=a \log_g{(x)}=a.

Het stappenplan is als volgt:

Stap 1: Schrijf om naar een vorm met één logaritme of twee logaritmen met hetzelfde grondtal.

Stap 2: Los op voor x.

Maak hierbij gebruik van de volgende rekenregels van logaritmen:

  1. logg(a)+logg(b)=logg(ab)\log_g{(a)}+\log_g{(b)}=\log_g{(a\cdot b)}
  2. logg(a)logg(b)=logg(ab)\log_g{(a)}-\log_g{(b)}=\log_g{(\frac{a}{b})}
  3. logg(bp)=plogg(b)\log_g{(b^p)}=p\cdot\log_g{(b)}
  4. logg(b)=log(b)log(g)\log_g{(b)}=\frac{\log{(b)}}{\log{(g)}}

Voorbeeld: Los op voor x: log3(x+2)=2log3(x4)\log_3{(x+2)}=2-\log_3{(x-4)}

Stap 1: Schrijf om naar logg(x)=a:\log_g{(x)}=a:

log3(x+2)+log3(x4)=1\log_3{(x+2)}+\log_3{(x-4)}=1

log3(x+2)(x4)=1\log_3{(x+2)(x-4)}=1  (rekenregel 1)

log3(x22x8)=1\log_3{(x^2-2x-8)}=1

Stap 2: Los op.

x22x8=31x^2-2x-8=3^1
x22x11=0x^2-2x-11=0
x=2±482x=\dfrac{2\pm\sqrt{48}}{2}
x=2422x=2+422x=\dfrac{2-4\sqrt{2}}{2} \vee x=\dfrac{2+4\sqrt{2}}{2}
x=122x=1+22x=1-2\sqrt{2} \vee x=1+2\sqrt{2}

Tip

Je kunt een opgave over een logaritme herkennen aan de ‘log’ of aan het oplossen van een exponentiële functie.

De logaritme van een negatief getal heeft geen uitkomst.

Voorbeeldopgaven

Basis

Los algebraïsch op: 532x=205\cdot3^{2x}=20

Uitwerking

32x=43^{2x} = 4
2x=log3(4)2x = \log_3{(4)}
x=12log3(4)x = \frac{1}{2} \log_3{(4)}

Gevorderd

De functie y=422x+3y=4\cdot2^{2x+3} kun je ook schrijven als log2(y)=ax+b\log_2{(y)}=ax+b. Geef a en b.

Uitwerking

We nemen eerst aan beide kanten het logaritme met grondtal 2.

log2(y)=log2(422x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4\cdot2^{2x+3})}
log2(y)=log2(4)+log2(22x+3)\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+\log_2{(2^{2x+3})}
log2(y)=log2(4)+(2x+3)log22\log_2{(y)}=\log_2{(4)}+(2x+3)\cdot\log_2{2}
log2(y)=2+(2x+3)1\log_2{(y)}=2+(2x+3)\cdot1
log2(y)=2x+5\log_2{(y)}=2x+5

Dus a = 2 en b = 5.

Mis jij nog een bètavak?

Heb jij een bètavak nodig om toegelaten te worden tot een hbo-opleiding of de universiteit? Onze cursussen wiskunde a, wiskunde b, natuurkunde, scheikunde of biologie behandelen de gehele bovenbouwstof. We bereiden je optimaal voor op het halen van een deelcertificaat of het CCVX-voortentamen. Zo kun je alsnog worden toegelaten tot jouw studie naar keuze!

Blijf op de hoogte van beter bètaonderwijs

WisMon werkt elke dag aan duurzame onderwijsverbetering, met cursussen, advies en implementatie. In onze artikelen laten we zien wat dat in de praktijk betekent.

  • Basiscursus wiskunde cursist klaslokaal WisMon
    Bericht Blog

    Wat is het CCVX-examen?

  • Ongelijkheden oplossen
    Bericht Blog

    Ongelijkheden: hoe los je ze op?

  • Grafiek van een niet-lineaire functie met een groene kromme en een duidelijke breuk in het verloop rond de y-as.
    Bericht Blog

    Logaritmische functies: hoe los je ze op?

  • Taartdiagram dat een verdeling in drie delen laat zien, weergegeven met verschillende kleuren om verhoudingen te illustreren.
    Bericht Blog

    Wat is statistiek?

  • Wiskundige grafiek met een groene parabool die een minimum heeft in de oorsprong, weergegeven in een cartesisch assenstelsel.
    Bericht Blog

    Kwadratische functies: hoe los je ze op?

  • Deelnemers van het Erasmus Plus project met een vlag.
    Bericht Nieuws

    Empower the young: update nieuwsbrief 3

  • Knuffel met grote ogen, gemaakt van gerecyclede materialen
    Bericht Nieuws

    Empower the young: update nieuwsbrief 2

  • Kick-off van Digitaal in het Lokaal bij Stichting Uniek
    Bericht Nieuws

    Kick-off Digitaal in het Lokaal bij Stichting Uniek

  • Geslaagde cursisten training versterk je rol als rekencoördinator
    Bericht Nieuws

    Geslaagde eerste editie training “Versterk je rol als rekencoördinator VO”

  • Deelnemers van een project rondom een tafel in een kantoorruimte.
    Bericht Nieuws

    Update Erasmus+ project: Empower the young