Geschreven door
Marketing en communicatiemedewerker
Leestijd:
Datum:
In dit artikel lees je wat het CCVX-voortentamen is, hoe het werkt en wie het erkent. Je ziet ook de tentamendata voor 2026 en 2027, de regels rond hulpmiddelen en de deadlines van opleidingen.
Ben je op zoek naar een voorbereidende cursus voor het CCVX-voortentamen? Onze cursussen helpen je op weg naar een geslaagd examen.
Wat is het CCVX-examen?
Het CCVX-voortentamen (ook wel CCVX -examen genoemd) toetst de gehele bovenbouwstof van natuurkunde, scheikunde, wiskunde A, wiskunde B of biologie op havo- of vwo-niveau. We noemen het een voortentamen, omdat je het examen aflegt vóórdat je met je studie start. De CCVX-voortentamens zijn ontwikkeld door de Centrale Commissies Voortentamen. De X in de afkorting staat voor de verschillende vakken. Voor ieder bètavak bestaat een aparte commissie. Samen vormen deze commissies landelijke samenwerkingsverbanden van de Nederlandse universiteiten.
Een CCVX-examen test of jij voldoende kennis hebt van het door jou gekozen bètavak om toegelaten te worden tot je vervolgopleiding. Wanneer je slaagt voor je CCVX-examen, ontvang je een testimonium of deficiëntieverklaring. Die geeft je, in combinatie met je havo- of vwo-diploma, alsnog toegang tot de opleiding van jouw keuze.
Als je gezakt bent voor je havo- of vwo-examen is het behalen van het CCVX-examen niet voldoende voor toelating. Je hebt dan aanvullende deelcertificaten nodig die je via het staatsexamen kunt behalen.
Hoe werkt een CCVX-examen?
Een CCVX-examen toetst één bètavak tegelijkertijd. Het examen bevat de complete bovenbouwstof voor het betreffende vak op havo- of vwo-niveau. Zowel de stof van de schoolexamens als die van het centraal examen komt er dus in terug. Het CCVX-voortentamen wordt volledig schriftelijk afgenomen en bevat géén mondeling of praktijkgedeelte.
Je kunt soms op verschillende momenten in het jaar op je vervolgopleiding instromen. Daarom kun je de CCVX-voortentamens drie keer per jaar doen: in april, in juli en in november/december. Alle CCVX voortentamens worden in Utrecht afgenomen. Op de website van de CCVX vind je de exacte data en locaties.
Inschrijven voor een CCVX-voortentamen kan tot 10 dagen voor het examen. Je betaalt circa € 98,- voor de inschrijving. Voor dit bedrag mag je één keer examen doen.
Meer lezen over het voortentamen? Bekijk dan onze pagina over het CCVX-voortentamen.
Welke data staan er voor 2026 en 2027?
De CCVX legt elk vak drie keer per jaar af. In het najaar van 2026 staat natuurkunde op dinsdag 24 november, scheikunde op donderdag 26 november en biologie op donderdag 3 december. Wiskunde A volgt op maandag 14 december en wiskunde B op dinsdag 15 december. Alle zittingen lopen van 13.30 tot 16.30 uur in Utrecht.
Voor 2027 geeft de CCVX de data eerst globaal aan. De voorjaarsronde valt rond 12 tot 21 april, de zomerronde rond 14 tot 23 juli. De exacte dagen komen pas vast te staan als de zaalreservering van de Universiteit Utrecht rond is. Wil je weten welke ronde bij jouw startmoment past? Dat lees je in ons artikel over de CCVX-tentamenrondes in 2026 en 2027.
Je mag het voortentamen ook in het Engels afleggen. Je schrijft je dan op de gewone manier in, krijgt Engelstalige opgaven en mag in het Engels antwoorden.
Welke hulpmiddelen mag je meenemen?
Hier zit een verschil met de middelbare school dat veel kandidaten verrast. Bij het CCVX-voortentamen is een grafische rekenmachine bij geen enkel vak toegestaan, ook niet met examenstand. Je gebruikt een eenvoudige rekenmachine met exponentiële, logaritmische en goniometrische functies. De CCVX stelt de vragen zo dat je een grafische rekenmachine niet nodig hebt.
Bij natuurkunde, scheikunde en biologie neem je een BINAS van de 5e druk of later mee. Er mag geen enkele aantekening in staan. Surveillanten controleren dat tijdens de zitting. Bij wiskunde A en B krijg je een formulelijst bij het tentamen. Een formulekaart, BINAS of tabellenboek mag je daar niet gebruiken. Verder neem je een legitimatiebewijs, pen, potlood, geodriehoek en een horloge mee. Een smartwatch mag niet en je telefoon mag je niet als klok gebruiken. Het complete overzicht staat in ons artikel over de hulpmiddelen bij het CCVX-voortentamen.
Wie erkent het CCVX voortentamen?
Binnen de Centrale Commissies Voortentamen werken veel universiteiten in Nederland samen. Daarom is het CCVX-voortentamen één van de meest gangbare toelatingscertificaten voor vervolgopleidingen op wo-niveau.
Studies als geneeskunde, tandheelkunde en biomedische wetenschappen erkennen het testimonium in combinatie met jouw vwo-diploma. Hetzelfde geldt voor veel economische en technische wo-opleidingen. Ook veel Belgische, Duitse en Engelse universiteiten erkennen het CCVX-testimonium.
Hoe past het voortentamen in je aanmelding?
Drie datums bepalen je planning. De uitslagen van de najaarsronde zijn op tijd bekend voor 15 januari. Die datum telt zwaar bij opleidingen met een numerus fixus, want sommige opleidingen willen dat je het voortentamen al hebt afgelegd voordat je je inschrijft voor de decentrale selectie. De uitslagen van april zijn op tijd voor 15 mei en die van juli voor 15 augustus. De volledige procedure staat in ons artikel over inschrijven, kosten en deadlines.
Let op één praktisch punt. Je kunt een CCVX-testimonium niet in Studielink invullen als vooropleiding. Je meldt je eerst aan voor de opleiding en levert het testimonium daarna rechtstreeks bij de onderwijsinstelling aan. Vraag bij de opleiding na hoe zij dat willen ontvangen.
Testimonium of deelcertificaat: wat krijg je?
Een testimonium van de CCVX is iets anders dan een deelcertificaat vwo. Met een testimonium voldoe je aan de nadere vooropleidingseisen voor dat ene vak. Je bouwt er geen vwo-diploma mee op. Een deelcertificaat haal je via het staatsexamen en telt wel mee richting een volledig diploma. Wat dat voor jouw situatie betekent, lees je in CCVX of staatsexamen: welk examen kies je?
De CCVX geeft aan dat je ervan uit kunt gaan dat de huidige testimonia tot 2030 erkend blijven. Meer over de houdbaarheid van je certificaat lees je in wat is een CCVX-certificaat waard en hoe lang blijft het geldig?
Twijfel je of het voortentamen wel de juiste route is? Er zijn alternatieven, zoals het colloquium doctum of de 21-plustoets. In ons artikel over toelatingsroutes zet je die naast elkaar.
Het examen op havo-niveau
Steeds meer hbo-opleidingen in Nederland erkennen ook dit voortentamen op vwo-niveau. Het is ook mogelijk om het voortentamen op havo niveau af te leggen. Er zijn steeds meer hbo-opleidingen die het CCVX tentamen op havo-niveau accepteren. Deze variant wordt momenteel nog niet zo centraal geregeld als het tentamen op vwo-niveau. Veel hogescholen hebben hun eigen toelatingsprocedure. Sommige accepteren alleen het staatsexamen.
Je bent zelf verantwoordelijk voor het afleggen van het juiste afsluitende examen. Informeer daarom altijd of jouw vervolgopleiding dit testimonium erkent voordat je je ervoor opgeeft. Dat doe je bij de studieadviseur van de opleiding.
Hoeveel voorbereiding heb je nodig?
Het slagingspercentage van de voortentamens ligt volgens de CCVX lager dan bij de vwo-eindexamens. Dat komt niet doordat de stof zwaarder is. Kandidaten bereiden zich heel verschillend voor, vaak korter en minder gericht dan een scholier die het vak jaren volgt. Cijfers en achtergronden staan in ons artikel over het slagingspercentage van het CCVX-voortentamen.
In onze adviesgesprekken zien we twee dingen steeds terugkomen. Kandidaten onderschatten hun voorkennis, vooral bij wiskunde en bij de onderbouwstof. En ze plannen te veel tegelijk, bijvoorbeeld twee zomercursussen naast werk. De CCVX publiceert per vak een gedetailleerde leerstoflijst. Vergelijk die lijst met je eigen voorkennis voordat je een cursus kiest. Hoeveel uur je realistisch nodig hebt, lees je in hoeveel tijd kost het om je voor te bereiden op het CCVX?
Plan daarom altijd twee rondes in. Je mag onbeperkt herkansen en het hoogste cijfer telt, maar dan moet er wel nog een zitting liggen vóór de deadline van je opleiding. Ben je gezakt? Bekijk dan hoe je de herkansing aanpakt.
De data, kosten en regels in dit artikel komen van de website van de Centrale Commissies Voortentamen en controleren wij elk jaar opnieuw. Verzet de CCVX een tentamendatum, dan passen wij onze cursusdata daarop aan.
Bereid je voor op een CCVX-examen met WisMon
Nu je weet wat het CCVX-examen inhoudt, is het tijd om je voor te bereiden. Ontdek onze cursussen en vergroot je slagingskans. De voorbereidende cursussen en trainingen sluiten altijd goed aan op de data waarop de examens worden afgenomen.
De cursussen wiskunde A/B, natuurkunde, scheikunde en biologie behandelen de gehele bovenbouwstof en zijn gericht op het behalen van het CCVX voortentamen. Hoe je je voorbereidt op het wiskundetentamen, lees je bij het CCVX-voortentamen wiskunde.
Heb je de bovenbouwstof al zelfstandig doorlopen, elders een cursus gevolgd óf ben je gezakt voor het CCVX-examen? Volg dan een tentamentraining!
Meer lezen over het voortentamen? Bekijk dan onze pagina over het CCVX-voortentamen.
Heb je vragen over jouw route of planning? Het cursusteam van WisMon denkt graag met je mee.
Over de auteur
Nicole werkte 7,5 jaar als coördinator bij het cursusteam bij WisMon en werkt nu aan de communicatie rondom het cursusonderwijs.
Zij sprak dagelijks cursisten, ouders en decanen over de route naar een testimonium of een deelcertificaat, en schrijft vanuit die praktijk.
