Robotica en programmeren worden steeds belangrijker in onze maatschappij, en dus ook in het onderwijs! Maar wat is programmeren nu eigenlijk? En hoe geef je robotica en programmeren het beste vorm in jouw onderwijs? In deze blog leggen we het je uit!
Coderen of programmeren?
Vaak wordt coderen verward met programmeren. Waar coderen puur het schrijven van instructies voor de computer (de code) is, is programmeren het hele proces van het identificeren en analyseren van het probleem, het bedenken van een oplossing, coderen en testen. Bij robotica- en programmeeronderwijs gaat het er dan ook vooral om dat leerlingen een oplossing voor een bepaald probleem leren ontwerpen en zo kunnen formuleren dat een computer en/of robot de oplossing uit kan voeren.
Robotica en programmeren in het basisonderwijs
In het basisonderwijs gaat het meer om het leren van de manier van denken dan dat leerlingen echt leren programmeren. Vaak programmeren leerlingen (uitzonderingen daar gelaten) alleen met blokken in een grafische programmeertaal: ook wel blokprogrammeren genoemd. Dit is voor leerlingen in het primair onderwijs voldoende. Het is niet nodig dat zij al echte programmeertalen beheersen.
Op basisscholen is het programmeeronderwijs dan ook vaak gericht op de robots en minder op het programmeren zelf. Lessen focussen meer op het spelen met de robot, en spelenderwijs wordt de manier van denken die bij programmeren hoort aangeleerd.
Robotica en programmeren in het voortgezet onderwijs
Middelbare scholen die aandacht besteden aan programmeren bieden over het algemeen informatica of een keuzevak robotica aan. Meestal zijn deze vakken gericht op computervaardigheden. Middelbare scholieren werken dan ook vaak alleen op een computer. De focus ligt in het voortgezet onderwijs meer op het schrijven van de computer code dan op het gebruiken van robots.
De ultieme didactiek voor robotica en programmeren
- Hele taak eerst
Bij WisMon werken we met de didactiek ‘hele taak eerst’. Hierbij krijgen leerlingen een hele taak aangereikt waarvoor ze een oplossing moeten bedenken en programmeren. Wanneer leerlingen de programmeertechniek niet kennen, kunnen ze een subtaak krijgen waarin alles alsnog stap voor stap wordt uitgelegd. Zo zijn leerlingen eigenaar van hun eigen project en ontwikkelen ze vaardigheden als probleem oplossen, logisch redeneren en samenwerken. - Eenvoudig differentiëren
Leerlingen starten altijd (in groepjes) met de hele taak. Vervolgens laat je hen het probleem analyseren en bedenken hoe ze hiervoor een oplossing gaan realiseren. Sommige leerlingen hebben wellicht genoeg aan de hele taak, terwijl je leerlingen die het voltooien van de hele taak moeilijk vinden kan ondersteunen met een subtaak. Op deze manier kan de hele klas aan hetzelfde probleem werken, aangepast op ieders niveau. - De leraar als coach
Als leraar heb je bij deze didactiek een coachende rol. Je legt dus niet te veel uit, maar laat leerlingen zelf achter de oplossing komen. Wanneer leerlingen niet weten hoe ze verder kunnen, reik je hen een subtaak aan. De oplossing laat je hen zelf vinden. Als leraar hoef je dus niet alles van programmeren te weten. Weet een leerling meer dan jij? Geen probleem! Je bent echt een coach tijdens dit proces, dus je hoeft niet op elke vraag antwoord te kunnen geven.
Robotica en programmeren integreren in de les: een uitdaging voor basis- en voortgezet onderwijs
Op veel basisscholen worden er robots aangeschaft, deze worden dan in wat losse lessen worden gebruikt en belanden vervolgens al snel in de kast. Dat kan anders! Robotica- en programmeerlessen zijn in het basisonderwijs juist goed te combineren zijn met wetenschap- en techniekonderwijs. Bovendien kun je met programmeerlessen aan verschillende leerdoelen van het vak wereldoriëntatie voldoen.
Ook in het VO wordt programmeren vaak los aangeboden. Binnen de reguliere vakken is er vaak weinig ruimte om aandacht te besteden aan robotica- en programmeeronderwijs. Toch kan het juist een oplossing zijn om robotica en programmeren bij reguliere vakken als techniek, wiskunde en natuurkunde te betrekken. Robotica en programmeren zijn namelijk ook zeer geschikt om te koppelen aan vakken als biologie, natuurkunde en… zelfs talen!
Aan de slag met robotica en programmeren? WisMon helpt!
Aan de slag met robotica en programmeren? Begin klein en bouw het stap voor stap uit. Wil je dit breder aanpakken binnen je school, bekijk dan ons onderwijsadvies en de mogelijkheden.
